Không gây chết hàng loạt nhưng bệnh EHP đang trở thành “kẻ đánh cắp lợi nhuận” của nhiều vùng nuôi tôm. Khi tôm nhiễm EHP, tốc độ tăng trưởng giảm rõ rệt, kích cỡ không đồng đều, thời gian nuôi kéo dài và chi phí sản xuất tăng cao. Nhận diện sớm và áp dụng các biện pháp phòng ngừa là chìa khóa để giảm thiểu thiệt hại.
EHP – Mối nguy âm thầm làm giảm năng suất nuôi tôm
EHP là bệnh do vi bào tử trùng Enterocytozoon hepatopenaei gây ra, ký sinh trong gan tụy – cơ quan đảm nhiệm chức năng tiêu hóa và hấp thu dinh dưỡng của tôm. Khi gan tụy bị tổn thương, khả năng chuyển hóa thức ăn suy giảm, khiến tôm không thể phát triển bình thường dù vẫn được cho ăn đầy đủ.
Nếu tôm bị nhiễm EHP sẽ làm giảm năng suất nuôi tôm
Khi bệnh trở nặng, tôm có thể xuất hiện triệu chứng phân trắng kéo dài và chết hàng loạt. Các kết quả theo dõi cho thấy, tôm thường bắt đầu có dấu hiệu nhiễm bệnh sau khoảng 25 đến 45 ngày thả nuôi, thời điểm mà sự phân cỡ giữa các cá thể trở nên rõ rệt. Nếu vượt qua giai đoạn 45 ngày nuôi, xác suất nhiễm EHP giảm rõ rệt. Các nghiên cứu gần đây đều khẳng định tôm lây nhiễm EHP theo chiều ngang và phổ biến nhất do tôm ăn phải chất thải của tôm bệnh (fecal-oral) hoặc do tập tính ăn thịt đồng loại của tôm khỏe với tôm bị nhiễm bệnh.
Đáng chú ý, bệnh diễn tiến âm thầm, khiến người nuôi chỉ phát hiện khi đàn tôm tăng trưởng chậm, kích cỡ phân hóa hoặc thời gian nuôi kéo dài hơn dự kiến. Đây cũng là lý do EHP được xem là một trong những tác nhân gây thiệt hại kinh tế lớn đối với các mô hình nuôi thâm canh và siêu thâm canh.
Chủ động phòng ngừa EHP để nâng cao hiệu quả vụ nuôi
Gan tụy được xem là “nhà máy” tiêu hóa của tôm. Khi EHP xâm nhập, các tế bào gan tụy bị tổn thương, làm giảm khả năng hấp thu và chuyển hóa dinh dưỡng. Kết quả là tôm vẫn ăn nhưng tăng trưởng chậm, kích cỡ trong cùng một ao nuôi không đồng đều và hệ số chuyển đổi thức ăn (FCR) tăng lên. Việc kéo dài thời gian nuôi không chỉ làm tăng chi phí thức ăn mà còn phát sinh thêm chi phí điện, nhân công, xử lý môi trường và quản lý ao nuôi. Đồng thời, thời gian nuôi càng dài thì nguy cơ phát sinh các bệnh khác càng lớn, ảnh hưởng đến năng suất và lợi nhuận của cả vụ nuôi.
Khi tôm bị nhiễm EHP sẽ tốn nhiều chi phí để xử lý môi trường và ao nuôi
Việc phòng bệnh EHP trên tôm cũng rất gian nan và hiệu quả nhiều khi không đạt như kỳ vọng. Để nâng cao hiệu quả phòng bệnh, các hộ nuôi nên áp dụng một cách tiếp cận đa dạng, kết hợp các kỹ thuật từ an toàn sinh học trong hệ thống nuôi, lựa chọn con giống chất lượng và tăng cường sức khỏe cho vật nuôi… Vì EHP ký sinh sâu bên trong tế bào, hiện nay không có thuốc đặc trị hiệu quả để tiêu diệt hoàn toàn khi tôm đã nhiễm bệnh. Do đó, phải tập trung vào việc phòng ngừa và cắt đứt con đường lây nhiễm, nhất là kiểm soát nguồn giống. Các hộ nuôi bắt buộc phải chọn nguồn tôm giống từ các trại uy tín và yêu cầu phiếu kết quả xét nghiệm PCR âm tính với EHP cho chính lô giống mình mua. Thả một đàn giống sạch bệnh ngay từ đầu quyết định 70% thành công của vụ nuôi.
Bên cạnh đó, việc cải tạo ao triệt để giữa các vụ là cực kỳ quan trọng. Bào tử EHP có thể tồn tại rất lâu trong môi trường ao nuôi. Do đó, việc sên vét sạch bùn đáy, bón vôi nóng để nâng pH và phơi đáy ao thật khô dưới nắng gắt sẽ giúp xóa sổ các mầm bệnh còn tồn lưu.
Giải pháp dinh dưỡng hỗ trợ kiểm soát EHP trên tôm nuôi
Thấu hiểu được khó khăn của các hộ nuôi, Công ty GrowMax đã cho triển khai đội ngũ các chuyên gia, các nhà khoa học không ngừng nghiên cứu, đi đôi với thực nghiệm liên tục, để tạo ra 1 sản phẩm thức ăn chức năng đặc biệt SPECIFIC có khả năng phòng ngừa và hỗ trợ điều trị EHP. Những đợt đánh giá thử nghiệm trên quy mô ao nuôi thực tế đối với sản phẩm thức ăn chức năng đặc biệt SPECIFIC cho kết quả thu về vượt mong đợi, với 81% các ao tôm thử nghiệm đều cho tốc độ tăng trưởng theo ngày (ADG) rất tốt, cùng với khả năng phục hồi EHP vượt mong đợi.
Sản phẩm thức ăn chức năng đặc biệt SPECIFIC có khả năng phòng ngừa và hỗ trợ điều trị EHP trên tôm của Growmax
Đặc biệt, tại khu nuôi tôm của GrowMax Hà Tĩnh với việc sử dụng sản phẩm SPECIFIC đã mang lại thành công 3 vụ liên tiếp, với sản lượng và tôm về kích thước lớn. Trong khi đó, hầu hết các vùng nuôi tôm tại miền Trung từ Bình Định tới Nghệ An vẫn bị tê liệt bởi dịch bệnh EHP. SPECIFIC được các chuyên gia trong ngành thức ăn thủy sản đánh giá là bước đột phá mới trong công nghệ sản xuất thức ăn tôm, một sản phẩm thức ăn chức năng đặc biệt, vượt lên tất cả các sản phẩm thức ăn nuôi tôm trên thị trường.
Trong bối cảnh ngành tôm hướng đến sản xuất hiệu quả và bền vững, chủ động kiểm soát EHP không chỉ giúp giảm thiệt hại mà còn góp phần nâng cao năng suất, tối ưu chi phí và gia tăng giá trị cho người nuôi./.
